Şifrenizi mi unuttunuz? Endişelenmeyin! Aşağıdan kayıt olduğunuz e-posta adresinizi girin ve şifrenizi sıfırlayın.
Jainizm dünyadaki en barışçıl dindir ve veganizmin atasıdır.veganizmin 21.yüzyılda ortaya çıkmış uyduruk bir akım olduğunu düşünenlere gelsin bu entry.dünyadaki en saygı duyduğum dindir jainizm.kaynaklara göre kuruluş tarihi değişsede m.ö.800-600 yılları arasında kurulduğunu varsayabiliriz.bu dinde hayvanlarında ruh taşıdığına ve reenkarnasyona tabi olduklarına ve bu yüzden buna uygun şekilde saygı gösterilmeleri gerektiğine inanılır.(budizm,taoizm gibi diğer uzak doğu dinlerindede hayvanların ruhu olduğuna inanılsa da nedense hayvansal ürünlerin tüketilmesini yanlış görmezler.)bu dinde tüketilen tek hayvansal ürün süt ve süt ürünleridir ki buda hinduizmden geçmiştir çünkü jainizm hindistan'dan çıktığı için yoğun hinduizm etkisine maruz kalmıştır.günümüze kadar varlığını devam ettirebilmiştir ayrıca bu din.vejetaryenlik terimi ise bu dinle beraber bulunmamıştır;19.yüzyılda hindistan'ın ingilizler tarafından kolonileştirilmesi sonucu ingilizler burada uygulanan diyete vegetation(bitki örtüsü) kelimesinden türüterek vejetaryenlik demişlerdir ve böylece vejetaryenlik terimi doğmuştur.veganlık terimi ise 20.yüzyılın ortalarında 1944 yılında donald watson isminde bir ingilizin hayvanları hiçbir şekilde sömürmeden yaşamanın mümkün olduğunu savunması ve içinde süt ve süt ürünleri de dahil hiçbir hayvan sömürüsü barındırmayan bir diyet/yaşam tarzı bulması ve vegan society'yi kurması sayesinde ortaya çıkmış bir terimdir..vegan terimi böylece 1944 yılında ilk kez kullanılmıştır.yani kısaca eğer jainizm dini olmasaydı veganlık diye birşey olmayacaktı bugün ama tabii ki yinede donald watson'ada şükürler olsun bu sömürüye ve zulme karşı olan asil felsefeye katkılarından dolayı.
Veganların sanırım en zorlandıkları konulardan biridir veganlık ve din konuşmak. Birisi “dinin emri olan kurban da mı kesmeyelim?” dediği zaman, kesme demek karşı taraf için alenen veganlığın dine karşı çıkması olarak algılanacağı için bu konulara girmek çoğu veganı eminim rahatsız eder. Kuran’da maide suresinde helal kılınanı haram kılmayınız der. İslamda hayvan yemek helaldir ve aksini söylemek islama göre yanlıştır. Yani Allah’ın helal kıldığını haram kılamazsınız. Sanırım burada çıkmaza düşülüyor. Bir insan din öğretileriyle ahlak sınırlarını belirliyorsa hayvan yemeyin demek bir işe yaramıyor, “Ama hayvanlar acı çekiyor” derseniz “siz Allah’tan daha mı merhametlisiniz” deniyor, bilim- din sentezi yapılıp “helal kesimde acı çekmediği kanıtlandı” deniyor. O yüzden dindar bir kimsenin vegan olmasının dindar olmayan birine göre daha zor olduğunu düşünüyorum. Bununla ilgili bilimsel çalışma yapılsa eminim dediğimi destekler nitelikte olurdu.İnanç bir deniz kayık da bilim ise, karşı kıyıda bulunan veganlığı anlatmak için insanları önce kayığa bindirmeniz gerekir. Aksi takdirde kayık olmadan denizde o kişiyi karşıya geçirmek isterseniz denizin dalgalarıyla boğuşursunuz akıntı sizi farklı bir yöne götürür. Veganlık söz konusu olduğunda din, bana insanların et yeme zevkini devam ettirmek için bir gerekçelendirme olarak geliyor. Nitekim eğer Kuran’dan konuşuyorsak, hayvan yemek için maide’yi savunan insanların birçoğunun İslami kurallara uygun yaşamadığını biliyorum. O yüzden veganlığı islamiyete uygun bir hale getirmeye çalışıp anlatma düşüncesi beni her zaman konuşmalardan uzaklaştırmıştır.
veganlık ve bilim tartışmasına dönüşmesini beklediğim başlık.
tevfik fikret'e ait bir anekdota yer verelim:
"O gün arifedir.
Kürekleri oğlu Halûk çekiyordur.Yanlarından geçen bir sandalın içinde iki kurbanlık koyun vardır.
Tevfik Fikret bunları görünce irticalen şu iki dizeyi mırıldanır:
'Din şehit ister, âsman kurban;
Her zaman, her tarafta kan, kan'"
veganlığı bir dine bağlamak gerekmiyor, hiçbir dinde de hayvanları doğrayın,parçalayın sömürün yazmıyor! bakın Tolstoy konuyu nasıl özetlemiş; Tanrının kalbimizde ışığı vardır, onun adı da vicdandır.”
yorumları okuyunca hayrete kapılıyorum. çünkü dinlerin çoğu köleliği normal olarak görürken veganlıkla çelişmeyeceğini düşünmek dinler hakkında bilgisizliğinizi gösterir kusura bakmayın. sadece islamiyete bakarsak cumhuriyet öncesi köle pazarlarları vardı bu topraklarda. hristiyanlıkta da aynı şey var. inançlı olan insanların kutsal saydıkları kitaplarda kölelik normal bir şey. vegan birinin inançlı olması kölelik kavramı düşünülünce hiç örtüşmüyor. kurbanla kısıtlı kalmışsınız inanamıyorum size.
kurban bayramı gibi hayvan katliam yaptıran bir din,, aman aman bizden uzak dursun...
Jainizm ve hinduizm'de "ahimsa", yani diger caniliara zarar vermeme, prensibi oldugu icin veganlikla mukemmel ortusuyor bu dinler.
Bir Hindu'nun mahabbarata'dan alintisinin Turkce'ye cevirisi;
"Katliamla yaşayan günahkar sefiller tarafından öldürülmeye çalışıldıklarında, yaşam sevgisi ile donatılmış masum ve sağlıklı yaratıklar hakkında ne söylenmesi gerekir? Öyleyse Ey Kral, bil ki etin bırakılması dinin, göksel bölgenin ve mutluluğun en yüksek sığınağıdır. Başkalarına zarar vermekten kaçınmak en yüksek dindir. Yine en yüksek kefarettir. Aynı zamanda tüm görevlerin yayıldığı en yüksek gerçektir. (Mahabharata, Anu.115.21-23)
Ingilizce alinti:
"What necessity be said of those innocent and healthy creatures gifted with love of life, when they are sought to be killed by sinful wretches living by slaughter? Therefore, O King, know that the discarding of meat is the highest refuge of religion, of the celestial region, and of happiness. Abstention of injury [to others] is the highest religion. It is, again, the highest penance. It is also the highest truth from which all duty emanates. (Mahabharata, Anu.115.21-23)
(#12455 )