cpm_inboxCount

Yazar adı gereklidir!

Göster Şifre gereklidir!

Şifreni mi unuttun?

Yazar adı gereklidir!

E-posta gereklidir!

Göster Parola gereklidir!

11 + 10 =

Şifrenizi mi unuttunuz? Endişelenmeyin! Aşağıdan kayıt olduğunuz e-posta adresinizi girin ve şifrenizi sıfırlayın.

E-posta gereklidir!

Girişe Dön

Kapat
  • Et yemenin gerekçelendirilmesi / araştırma / 4Ns

    Et yemenin gerekçelendirilmesi / araştırma / 4Nler 4Ns


    Hepçil yaşayanlara, et yemeyen bireylerin (vejetaryenler / veganlar) etiğe dayalı davranış bütünlerini ve yaşama alışkanlıklarını anlatma, ifade etme çabaları genellikle zorludur. Bu durumun sözlüğe de çeşitli başlıklarla yansıdığını görmek mümkün. Aslında bu iletişim zorluğunun başlangıç noktası birey, vejetaryen / vegan olduğunu söylediğinde, (belki henüz diyalog başlamadan) karşısındaki -toplum normunda- normal olan bireyde (muhtemelen bilince dayanmayan) örtülü bir suçluluk uyandırmasıdır. Bu duygu örüntüleri ile diyaloğun sevimsiz ve faydasız bir yöne kayması kuvvetli olasıdır. Her soru işareti uyandırmayan, hmmm burada da şöyle bir haklı yön olabilir dedirtmeyen ve agresif bir savunucu karşı söylemle bireyin kendi suçluluğunu bastırmasına neden olan diyalog, hayvan sömürüsünü azaltmaya katkı sunacak potansiyellerin ve potansiyel adayların kaybına neden olabilir. sömürüyü engellemek için bireysel olarak yaptıklarımızın yanında, diğerlerinde oluşturduğumuz bilinç, farkındalık ve yaygın etki alanı da önemlidir. Budizm, Jainizm, Maniheizm gibi bütün hayatın ve canlıların kutsal olduğu fikri üzerine kurulu şiddetsizlik temelli Ahimsa öğretileriyle temellenen, insan kadar hayvana da değer veren düşünü biçimlerine dayalı köklerden gelmediğimiz gibi; batının beyaz ırk eril erkek egemenliğinin normal dışı (ya da hiyerarşide alt sınıf) kabul ettiğini ötekileştirmeme (ırkçılık, cinsiyetçilik, türcülük, lgbti+fobi, ableizm, yaşçılık, beden olumsuzlama vb konularda) için oluşturduğu özde? ve sözde? arayışlarını da geriden takip ettiğimiz söylenebilir.


    “Vegan doğma” oranları nedir? bilmiyorum, ama araştırmaların büyük çoğunluğu, gerekli bilgi, bilinç, farkındalık (hatta vicdan) alt yapısı oluşmadan veganlığı benimseyen bireylerin yaşamlarını vegan olarak sürdürme oranlarının düşük olduğunu gösteriyor. Diğer yandan da, uzun süredir vegan yaşayan bireylerin de, bu sürece birden geçmediklerini, aşamalı bir süreçle benimsediklerini gözlemlemek mümkün. Bu nedenle hayvan sömürüsünün daha büyük bir etki alanı ile engellenebilmesi için toplumda normal kabul edilen et yeme davranışına sahip bireylerin ne tür gerekçelerle et yemeyi devam ettirdiğini, nasıl gerekçelendirip, rasyonalize edip meşru bulduklarını bilmekte fayda olduğunu düşünüyorum.

    Çok uzun bir girizgahtan sonra 🙈 araştırma:


    Araştırma, Lancaster, Pennsylvania, Melbourne, Edinburgh üniversiteleri psikoloji bölümü akademisyenlerinden oluşan geniş bir ekip tarafından gerçekleştirilmiş (Piazza et al, 2015). Çalışmanın ilk bölümünde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki öğrencilere ve yetişkinlere neden et yedikleri soruluyor. Daha önceden melanie joy tarafından (2010) çalışılan “Three Ns of Justification” isimli, (ampirik araştırma ile desteklenmeyen) gerekçelendirmenin rasyonelleştirmenin 3N’lerine bu çalışmada dördüncüsü eklenmiş. 3N’leri ırkçılık ve cinsiyetçilik üzerine yapılan çalışmalarda da izlemek mümkün.


    Melanie Joy (2010), insanların et yemeye olan bağlılıklarını korumak ve hayvansal ürünleri tüketmenin bir sonucu olarak yaşanabilecek herhangi bir suçluluğu bastırmak için hepçillerin (omnivorların) başvurdukları başlıca üç gerekçe kategorisini şöyle açıklıyor:


    1. Necessary 2. Natural 3. Normal


    1. Necessary Gerekli: “Et gerekli besinleri sağlar” gerekçesi

    2. Natural. Doğal: “insanların doğal etobur olduğuna, et yemenin biyolojimizde yazılı olduğu fikrine, eti doğal olarak canımızın çektiğine ve türümüzün et yemek için evrimleştiğine” dair gerekçeler

    3. Normal. “Bireyin et yiyerek büyüdüğü ve bunun normal bir şey olduğu” gerekçesi


    Piazza ve arkadaşları bu ampirik çalışmada Joy’un gerekçelendirme kategorilerine (3N’ye) dördüncüsünü eklemiş:


    4. Nice. Güzel, lezzetli


    öğrenci Gençler ve yetişkin çalışanlar üzerinde yapılan çalışmada, hepçillerin Omnivorların büyük çoğunluğunun, 4N olarak adlandırılan bu dört gerekçeyi farklı oranlarda kullanarak davranışlarını rasyonalize ettikleri ve hayvanları tüketmeyi savundukları görülmekle beraber en baskın gerekçenin necessary (gerekli) olduğu sonucu ortaya çıkmış. gerekçelendirmede ikinci ve üçüncü sırayı ‘Nice’ ve ‘Normal’ almış. Öğrenci gençlerde ikinci sıradaki gerekçelendirme nedeni “Nice”(güzel lezzetli) iken, çalışan yetişkinlerde ise ikinci neden “Normal” olmuş. Her iki grup için de son kategoriyi ‘Natural’ oluşturmuş. Grafiklere ve yüzdelere ekteki researchgate’de paylaşılmış olan araştırma makalesinin tam pdf metninden ulaşabilirsiniz.


    Sonuçlarda iki temel nokta dikkat çekiyor:


    1. Çoğu insan hayvanların arkadaşlığından hoşlanırken, evcil hayvan bakımı için (özellikle Amerika’da) her yıl milyarlarca dolar harcanırken, hayvanların yiyecek olarak tüketilmesinin (sömürülmesinin) devam edilmesinin gerekçelendirme nedenlerinin araştırıldığı makalede, iNsanların tutum ve davranışlarındaki bu bariz çelişkinin üstesinden gelmek ve seçimlerini haklı çıkarmak için kullandıkları en etken stratejik gerekçelendirme kategorisinin “gereklilik" olarak belirtilmesi


    2. Çalışma sonucunda, 4N'lerin onaylanmasının zaman içinde azalıp azalmayacağının tahmin edilmesinin zor olduğunun belirtilmesi ancak, bu tartışmalı konuda, et tüketimine yönelik tutumlar değiştikçe, onları destekleyen inançların da değişebileceği vurgusu


    https:/www.researchgate.net/publication/274901470_rationalizing_meat_consumption_the_4ns


    joy, m. (2010). why we love dogs, eat pigs, and wear cows. an introduction to carnism. san francisco, ca: red wheel/weiser.


    piazza et al (2015) rationalizating meat consumption: the 4ns, appetite 91, 114–128

    vegansozlukcom vegansozlukcom vegansozluk