hayvanlar açısından hiç fark etmeyecek durumdur. veganlığı hangi sebeple sürdürüyorsak sürdürelim nihayetinde hayvanlar zarar görmüyorsa ister ekolojik, isterse sağlık açısından veganlığı sürdürelim, fark eden bir şey olmayacaktır.
ne var ki, ekolojik gerekçelerle değil ama sağlık nedeniyle vegan olmak derken bazı mantıksızlıklar karşımıza çıkar: sağlıklı diye hayvansal ürün tüketmiyor olabilirsiniz ama deri giymek ya da at yarışı oynamanın sağlıkla ilgisi olmadığını düşünürseniz, esasen 'sağlıklı diye vegan oldum' savunması çok temelsiz kalır.
ekolojik gerekçeler sağlık gerekçesinden daha mantıklı geliyor bana. çünkü ekolojik açıdan vegan olduğunuzu söylüyorsanız da bunun sadece yiyecekle sınırlı olmadığını görürsünüz. ama ekolojik bakış açısının türcülüğe bir yanıt veremediğini düşünüyorum. çünkü örneğin kimi hayvan türlerinin yok olması ekolojik açıdan diğer kimi türlerin yok olması kadar ağır sonuçlar doğurmayabilir (çünkü kimi hayvan türleri zaten çok dar bir coğrafyada yaşıyor ya da kimi türler zaten 'bilinç seviyesi' açısından diğerlerine göre daha 'düşüktür'. ör. hamam böceği ile fil arasındaki).
etik veganlık ise yukarıdaki iki paragrafta söylediğim 'problemleri' ortadan kaldırır. dolayısıyla tek bir veganlık vardır, o da etik veganlıktır. etik veganlıkta şu hayvan daha gelişmiş, şu ise daha az gelişmiş gibi 'türcü bir ayrıma' gitmeniz mümkün değildir. çünkü her hayvan herhangi başka bir hayvan kadar 'yaşama hakkına' sahiptir; hamam böceği de fil de eşit yaşama hakkına sahiptir (biri diğerinden daha zeki olabilir, fark etmez). bir de zaten bitkisel beslenme en sağlıklı beslenme türü olmasa ne olacaktı? bu durumda veganlığı sürdürmek mümkün olmazdı. işte o nedenle etik veganlık, veganlık dediğimiz şeydir zaten.
sağlıkla ve ekolojiyle ilgili 'gerekçeleri', çevreci olduğunu söyleyen ya da sağlıklı yaşamak isteyen kişilere, veganlığı anlatırken kullanacağımız bir 'artılar' kümesi olarak kullanabiliriz. 'vegan değilsen çevreye zarar veriyorsun' ya da 'kaliteli beslenmiyorsun' gibi. yani sağlık ve ekoloji argümanlarını, etik veganlığı kişiye en etkili yoldan anlatabileceğimiz araçlar olarak kullanabiliriz.
dolayısıyla veganlığı anlatmanın yine tek bir yolu var: etik. ekoloji ve sağlık mevzuları ise bunun üzerine anlatılabilecek 'güçlendirici' bir bakış açısı sağlar sadece.
