Etik vejetaryenler vegan mi?
Hayir, degil.
Cunku veganizm tum hayvansal urunleri reddediyor. Ama vejetaryenlik hayvansal sut ve/veya yumurtanin da tuketilmesini onayliyor.
Sut uretiminde, ineklerin birer sut ureten 'makine' gibi gorulduklerini biliyoruz. Zorla hamile biraktirma, bebekleri dogunca bebeklerinden ayirma, 5 sene sonra sut uretimleri azalinca oldurme vs. Prosedurleri var. (Bunlar benim peta ve benzeri kaynaklardan okudugum bilgiler +ineklerin yavrularinin pesinden kostuklari videolari da izledim + ineklerin sut alinmak icin nasil --kendi isteklerine karsit bicimde, ozgurlukleri hice sayilarak-- makinelere baglandiklarinin da fotograf ve videolarini gordum.) Bu prosedurlerin hepsi "zalim", "merhametsiz", "acimasiz" olarak nitelendirilebilecek ve nitelendirilmesi gereken seyler. Kisaca narsist ya da psikopatlarin tasarlayacagi turden bir iskence metodu denilebilir.
Yumurta endustrisini hakkinda bildiklerim de tavuklarin cok dar alanlarda hapsedildigi, bazi ulkelerde gagalarinin bir kisminin kesildigi, erkek civcivlerin olduruldugu.
Kisaca bu endustrilerin hayvanlara fiziksel, zihinsel, ve duygusal olarak zararlar verdigi apacik.
Bu sebeple veganizm, vejetaryenlige gore daha etik ve ahlaki bir felsefi gorus.
Ama insan toplumunun (turkiye + dunya geneli) yuzde 95'nin ne vegan ne de vejetaryen oldugu gercegi yuzumuze carptiginda, vejetaryenizmin ve veganizmin bir ittifak icinde oldugu (tarihi kokenleri ve felsefi acidan) dusunulebilir.
