maarri. osmanlı ibni sina ile birlikte onu da zındık ilan ettiği için hiç bilmiyoruz biz. batılılar ise onu filozof diye tanıtıyorlar. oysa maarri zamanında siyasi liderleri eleştirdiği münafıklıkla suçlanmış ve o da buna karşılık koca bir cilt reddiye yazmış.
'' kavrayışta ve dinde muallelsin.
bana gel, ki hakikatin sesinden havadisleri duyabilesin.
suyun terkettiğini haksızca yeme,
ve katledilen hayvanların etlerini yemek olarak arzulama,
veya safi yavruları gözetilerek kastedilmiş anne beyazını (sütünü),
asilzade hanımlar için değil.
ve masum kuşları onların yumurtalarını alarak kedere boğma;
adaletsizlikte kabahatlerin en fenasıdır.
ve arıların mis kokulu bitkilerin çiçekleri üzerindeki gayretleriyle zaman zaman elde ettikleri bala kıyma;
başkalarının olsun diye istiflemedikleri gibi, bağış ya da hediye olsun diye toplamadıkları için.
elimi tüm bunlardan çektim;
keşke yolumu şakaklarım ağarmadan önce farketseydim! ''
maarrî
ebü'l-alâ el-maarrî, 973 ile 1057 (yani hicri 363-449) yılları arasında yaşamış, vegan beslenmiş bir islami tasavvuf üstadı. değersiz elbiseler giyerek, daha ziyade mercimek, incir ve arpa ekmeği yediği naklediliyor.
yöneticileri eleştirdiği ve klasik ezberci din anlayışına karşı geldiği için kimi kaynaklar kendisini dinden sapmış ve hatta dinsiz (ateist) olarak nitelendirmekte. ancak tüm bu iddiaları reddetmek için zecrü'n-nabih ve necrü'z-zecr isimli kitaplarını yazmıştır
.
28 aralık 973'de halep ile humus arasındaki maarretünnu'man'da doğmuş, 4 yaşında gözlerini yitirmesine rağmen keskin zekası ve duyduklarını ezberlemesi sayesinde, lügat, edebiyat, hadis, fıkıh, tarih ilimlerini tahsil etmiş. bağdat'ta darülilim'e gitmiş ve altyapısını oluşturan felsefi eserleri burada tanımış. sonra memleketine dönerek ölünceye kadar memleketinde kalmıştır. kimseye muhtaç olmadığı ve kendi geçimini kendinin temin ettiği de biliniyor.
kaynakça:şiir: reynold a. nicholson'ın 1921 yılında basılan studies in ıslamic poetry adlı eserindeki ingilizceye tercüme edilmiş halinden, türkçeye çevrildi. aşağıdaki kaynakta da bu çevirinin varlığından söz edilmektedir.
açıklama: sahbân halîfât'ın tdv islam ansiklopedisi, 10. cilt, sayfa 287-291 arasındaki konuyu anlatan metninin sadeleştirilmiş halidir.
