Balıkçılık Nasıl Acıya Neden Olur?
Balıkçılığın acıya nasıl neden olduğunu detaylı bir şekilde anlamak, sektörün muazzam ölçeği göz önüne alındığında kritik bir alandır.
Acı, balığın yakalandığı andan çok daha fazlasını kapsar; yakalamadan ölüme kadar tüm süreci ve niyetlenilmeyen birçok kurbanı içerir.
A) Yakalama Aşaması
Yöntemi ne olursa olsun, yakalanma eylemi duyarlı canlılar için doğası gereği travmatiktir.
1. Fiziksel Yaralanma ve Acı:
○Kancalar: Olta balıkçılığında (uzun olta dahil), balıklar ağızlarından, solungaçlarından veya midelerinden şişlenir. Bu, doğrudan ve şiddetli bir acıdır. Saatlerce, hatta günlerce oltada çırpınarak etlerini ve iç organlarını yırtabilirler.
○Ağlar (Solungaç Ağları, Trol Ağları, Çevirme Ağları):
○Dolaşma ve Aşınmalar: Balıklar ağlara, genellikle solungaçlarından veya yüzgeçlerinden dolaşır, çırpınırken kesikler, sıyrıklar ve derin yaralar alırlar. Solungaç ağları bu konuda özellikle kötü şöhretlidir ve "ölüm duvarları" lakabını almışlardır.
○Ezilme: Trol ağları veya çevirme ağları gibi büyük ağlarda, özellikle tekneye çekildiğinde, binlerce balık birbiri üzerine yığılır. Muazzam ağırlık ve basınç, iç organları ezebilir, kan damarlarını patlatabilir ve ciddi morluklar ile iskelet hasarına neden olabilir. Balıklar, gözleri dışarı fırlayacak şekilde ağların kenarlarına kelimenin tam anlamıyla sıkışabilir. Sürtünme nedeniyle pulları tamamen sıyrılabilir.
○Bitkinlik: Kancalardan veya ağlardan kurtulma mücadelesi uzun ve yorucudur. Balıklar tüm enerjilerini harcar, bu da ciddi fizyolojik strese ve kas hasarına yol açar.
2. Basınç Değişimi Hastalığı (Barotravma):
○Bu, derin sulardan (genellikle 15 metreden daha derinden) yakalanan balıklar için ciddi ve çoğu zaman ölümcül bir yaralanmadır.
Balıklar hızla yüzeye çekildiğinde, ortamdaki su basıncı önemli ölçüde düşer. Yüzme keselerindeki (dengeye yardımcı olan iç organ) gazlar (esas olarak oksijen ve nitrojen) hızla genişler.
Belirtileri şunları içerir:
○Şişmiş Yüzme Kesesi: Kese şişer ve diğer organları iter.
○Dışarı Çıkmış Mide/Bağırsaklar: Mide ağızdan, bağırsaklar ise anüsten dışarı fırlayabilir.
○Patlamış Gözler: Gözler yuvalarından dışarı fırlayabilir.
○Kanama: Organlarda, deride ve gözlerde iç kanamalar.
○Şişmiş Karın: Gaz genişlemesi nedeniyle.
○Bu yaralanmalar inanılmaz derecede acı verici ve yönelim bozukluğuna neden olur. Balıklar serbest bırakılsa bile, barotravmalı olanların çoğu tekrar derine yüzemez, bu da onları yüzeyde çaresizce yüzer halde bırakır ve avlanmaya, güneşe maruz kalmaya veya yavaş ölüme karşı savunmasız hale getirir.
3. Korku ve Stres:
○Duyarlı canlılar olarak balıklar, kovalandığında, tuzağa düştüğünde veya yaralandığında korku yaşarlar. Çılgınca mücadele, ortamdaki ani değişiklik ve yırtıcıların (bu durumda insanlar) varlığı, aşırı psikolojik strese katkıda bulunur.
○Fizyolojik tepkiler arasında stres hormonlarında (kortizol gibi) bir artış bulunur; bu, serbest bırakılsalar bile sağlıkları ve hayatta kalmaları üzerinde uzun vadeli olumsuz etkilere neden olabilir.
B) Güverte Üstü ve Kesim Aşaması
Balıklar tekneye alındıktan sonra, ticari balıkçılıkta insancıl sersemletme veya öldürme yöntemlerinin eksikliği nedeniyle acıları devam eder ve genellikle yoğunlaşır.
1. Boğulma (Asfiksi):
○Bu, balıkçı teknelerinde balıkların en yaygın ve en ıstıraplı ölüm şekillerinden biridir. Sudan çıkarıldıklarında balıklar nefes alamazlar. Solungaçları çöker ve yavaşça boğulurlar.
○Bu süreç hızlı değildir. Araştırmalar, balıkların oksijen için nefes nefese kalırken birçok dakika ila birkaç saat (örn. bazı türler için 55-250 dakika) bilinçli kalabildiğini ve acı çekebildiğini göstermektedir. Bu, uzun süreli, korkunç bir mücadeledir.
○Canlı balıkları buza koymak metabolizmalarını yavaşlatabilir, ancak acıyı azaltmaktan ziyade bilinçlilik ve acı çekme süresini uzatabilir ve soğuktan dolayı ek strese neden olabilir.
2. Ezilme/Kalabalık:
○Büyük ambarlarda veya kasalarda balıklar genellikle birbirlerinin üzerine yığılır, bu da daha fazla ezilme yaralanması, boğulma ve strese yol açar.
○Ağda ezilmemiş olsalar bile, güvertede kendi türlerinin ağırlığı altında ezilebilirler.
3. Sersemletmeden Fiziksel Sakatlama:
○Birçok balık, iç organları çıkarılırken, solungaçları kesilirken veya kanları akıtılırken hala bilinçlidir.
○Kan Akıtma (Kan Kaybı): Balıkların solungaçları kesilebilir veya tamamen bilinçliyken ana kan damarları kesilebilir ve yavaşça kan kaybından ölebilirler. Bilincin kaybedilmesi 15 dakika veya daha uzun sürebilir.
○İç Organları Çıkarma/Ayıklama: Bazı balıkların önceden sersemletilmeden canlı canlı iç organları çıkarılır ve aşırı acı çekerler.
C) İstenmeyen Av (Bycatch - Amaçlanmayan Kurbanlar)
Balıkçılığın neden olduğu acı, sadece hedeflenen türlerle sınırlı değildir. İstenmeyen av, her yıl milyonlarca ton deniz canlısını kapsar ve bunların çoğu korkunç acılar çeker.
○Hedef Olmayan Balıklar: Çok küçük, yanlış tür veya piyasası olmayan sayısız balık yakalanır, yaralanır ve genellikle ölü veya ölmekte olan bir şekilde veya iyileşemeyecek durumda geri denize atılır.
○Deniz Memelileri: Yunuslar, balinalar ve porpoise'lar ağlara (özellikle solungaç ağlarına) dolanır veya uzun oltalarla yakalanır. Yüzeye çıkıp nefes alamadıkları için genellikle korkunç bir mücadeleden sonra boğularak uzun süreli bir ölüm yaşarlar. Dolaşma ayrıca ciddi yırtıklara, uzuv kayıplarına ve kırık kemiklere neden olabilir, bu da doğrudan avlanma ekipmanı tarafından öldürülmezlerse yaralanma, açlık veya avlanma nedeniyle yavaş ölüme yol açar.
○Deniz Kaplumbağaları: Kaplumbağalar ağlara ve kancalara takılır. Çok uzun süre su altında kalırlarsa boğulabilir veya dolaşma nedeniyle ciddi yaralanmalar yaşayabilirler.
○Deniz Kuşları: Yiyecek arayan kuşlar oltaya takılabilir veya ağlara dolanabilir, bu da boğulmaya, açlığa veya yaralanmalara yol açabilir.
Özetle, endüstriyel balıkçılık her yıl milyarlarca bireysel, duyarlı canlı için doğrudan, akut ve uzun süreli acının muazzam bir kaynağıdır.
Yararlı kaynaklar
